Chủ động triển khai công tác giám sát phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh

Sở Y tế đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, UBND các xã, phường, đặc khu và yêu cầu các đơn vị y tế triển khai thực hiện nội dung sau:

1. Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế: 

- Xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai ngay công tác phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah tại các cửa khẩu, cảng biển, sân bay trên địa bàn tỉnh; Tăng cường triển khai các biện pháp giám sát, phòng chống dịch theo quy định tại Nghị định số 89/2018/NĐ-CP ngày 25/6/2013 của Chính phủ và các chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Y tế. 

- Chủ động cập nhật, theo dõi, tổng hợp và báo cáo kịp thời tình hình dịch bệnh do vi rút Nipah. Thực hiện giám sát thân nhiệt đối với tất cả các trường hợp nhập cảnh từ nước ngoài vào Việt Nam theo quy định, đặc biệt giám sát chặt chẽ các trường hợp từ quốc gia, vùng lãnh thổ đang lưu hành dịch. Phối hợp với các đơn vị quản lý tại cửa khẩu, sân bay, cảng biển tổ chức truyền thông, phổ biến các thông điệp phòng, chống bệnh do vi rút Nipah cho hành khách nhập cảnh nhằm nâng cao nhận thức, hướng dẫn nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ và thực hiện khai báo y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng. 

- Rà soát, bảo đảm đầy đủ vật tư, trang thiết bị phòng hộ cá nhân, hóa chất khử khuẩn và các điều kiện cần thiết khác phục vụ công tác phòng, chống dịch tại các khu vực cửa khẩu. 

- Phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh trong công tác thông tin, báo cáo và các Bệnh viện trên địa bàn tỉnh để triển khai kịp thời, hiệu quả các biện pháp xử lý khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh. 

2. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh: 

- Chủ trì, hướng dẫn các đơn vị y tế trên địa bàn tỉnh tăng cường công tác giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah; Rà soát, củng cố và duy trì hoạt động của Đội đáp ứng nhanh, bảo đảm sẵn sàng triển khai các biện pháp đáp ứng khi ghi nhận trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh tại các địa phương. 

- Tổ chức tập huấn, hỗ trợ chuyên môn cho các bệnh viện, Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế và Trạm Y tế xã, phường, đặc khu về công tác giám sát, điều tra dịch tễ, lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển và tiếp nhận mẫu bệnh phẩm, yêu cầu hoàn thành chậm nhất trong ngày 30/01/2026; Hướng dẫn thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và xây dựng, triển khai phương án cách ly, xử lý điểm nguy cơ lây nhiễm do vi rút Nipah. 

- Đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông về tình hình dịch bệnh do vi rút Nipah và các khuyến cáo phòng, chống dịch theo hướng dẫn của Bộ Y tế, nhằm nâng cao nhận thức cho người dân, tránh tâm lý hoang mang, lo lắng và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. 

- Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị để tổ chức lấy mẫu, tiếp nhận, thực hiện xét nghiệm sàng lọc, gửi mẫu bệnh phẩm về Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương để xét nghiệm, chẩn đoán theo quy định. Căn cứ vào tình hình dịch bệnh để chủ động xây dựng quy trình xét nghiệm tác nhân gây bệnh Nipah. 

- Rà soát, bảo đảm đầy đủ vật tư, hóa chất, sinh phẩm, trang thiết bị phục vụ công tác giám sát, phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah theo quy định. 

- Chủ động tổng hợp tình hình, báo cáo và tham mưu Sở Y tế chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh do vi rút Nipah trên địa bàn tỉnh; Thực hiện nghiêm công tác giám sát, thông tin, báo cáo ca bệnh theo hướng dẫn tại Thông tư số 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 và hướng dẫn giám sát bệnh dựa vào sự kiện (EBS). 

3. Các Bệnh viện, cơ sở điều trị: 

- Thực hiện giám sát đối với tất cả các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh do virut Nipah (Triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính) đến khám, điều trị tại đơn vị, đặc biệt là các trường hợp có tiền sử đến, trở về từ nước ngoài trong tối thiểu 14 ngày (kể từ ngày nhập cảnh) và theo khuyến cáo của Bộ Y tế; Rà soát, bảo đảm sẵn sàng khu vực cách ly, điều trị và các điều kiện cần thiết để đáp ứng khi phát sinh trường hợp mắc hoặc nghi mắc bệnh do vi rút Nipah tại đơn vị. Thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh; Tăng cường công tác kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở. 

- Tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế tại đơn vị về công tác giám sát, lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển, tiếp nhận mẫu bệnh phẩm và các biện pháp phòng, chống nhiễm khuẩn theo quy định. 

- Đẩy mạnh truyền thông, tư vấn cho người bệnh và người nhà người bệnh tại các cơ sở y tế về tình hình dịch bệnh do vi rút Nipah và các khuyến cáo phòng chống dịch theo hướng dẫn của Bộ Y tế, nhằm nâng cao nhận thức, tránh tâm lý hoang mang, lo lắng và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. 

- Phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế trong công tác giám sát, lấy mẫu, cách ly, thông tin, báo cáo các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh. 

- Thực hiện nghiêm công tác giám sát, thông tin, báo cáo ca bệnh theo hướng dẫn tại Thông tư số 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 và hướng dẫn giám sát bệnh dựa vào sự kiện (EBS) đối với bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm; chủ động, kịp thời báo cáo Sở Y tế về tình hình dịch bệnh do vi rút Nipah tại đơn vị. 

4. Trạm Y tế xã, phường, đặc khu 

- Tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah tại cộng đồng theo hướng dẫn, khuyến cáo của Bộ Y tế, rà soát, củng cố Đội phản ứng nhanh tại đơn vị; Xây dựng phương án đáp ứng, bảo đảm sẵn sàng triển khai khi ghi nhận trường hợp nghi ngờ hoặc mắc bệnh do vi rút Nipah, phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương. 

- Thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh; tăng cường công tác kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở. 

- Đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông về tình hình dịch bệnh do vi rút Nipah, các dấu hiệu nhận biết và biện pháp phòng bệnh; triển khai truyền thông đa dạng, linh hoạt, phù hợp với điều kiện văn hóa – xã hội tại địa phương, nhằm giúp người dân không hoang mang, lo lắng và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh. 

- Chủ động cập nhật, nâng cao năng lực trong công tác lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển mẫu bệnh phẩm đối với các trường hợp nghi mắc bệnh và các trường hợp tiếp xúc gần; gửi mẫu về Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh để thực hiện xét nghiệm chẩn đoán theo quy định. 

- Rà soát, bảo đảm đầy đủ vật tư, hóa chất, trang thiết bị, phương tiện phòng hộ cá nhân phục vụ công tác giám sát, đáp ứng và xử lý dịch bệnh tại địa phương. 

- Thực hiện nghiêm công tác giám sát, thông tin, báo cáo ca bệnh theo hướng dẫn tại Thông tư số 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 và hướng dẫn giám sát bệnh dựa vào sự kiện (EBS) đối với bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm. 

5. Sở Y tế đề nghị: 

5.1. Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu 

- Chỉ đạo rà soát, chuẩn bị sẵn sàng phương án phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh và hướng dẫn chuyên môn của ngành Y tế bảo đảm chủ động đáp ứng khi phát sinh tình huống dịch bệnh do vi rút Nipah; Tăng cường giám sát các trường hợp công dân đến, trở về từ các quốc gia, vùng lãnh thổ đã thông báo có dịch tối thiểu 14 ngày (kể từ ngày nhập cảnh) và theo khuyến cáo của Bộ Y tế; Chỉ đạo các đơn vị chức năng trên địa bàn phối hợp với Trạm Y tế xã, phường, đặc khu để theo dõi sức khỏe, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ và xử lý kịp thời theo quy định.  

- Chỉ đạo rà soát, bảo đảm sẵn sàng vật tư, hóa chất, trang thiết bị cần thiết phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh tại địa phương. 

- Đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông về tình hình dịch bệnh do vi rút Nipah, các dấu hiệu nhận biết và biện pháp phòng bệnh, hướng dẫn người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, không hoang mang, lo lắng, kịp thời khai báo y tế khi có triệu chứng nghi ngờ. 

5.2. Sở Nông nghiệp và Môi trường 

- Chỉ đạo các đơn vị chuyên môn phối hợp tăng cường giám sát, theo dõi các loài động vật hoang dã, vật nuôi có nguy cơ mang, phát tán vi rút Nipah, đặc biệt là loài dơi ăn quả và các vật nuôi như lợn, bò, dê… bị bệnh hoặc nghi nhiễm. Chủ động chia sẻ thông tin, kết quả giám sát, đánh giá nguy cơ liên quan đến động vật hoang dã, vật nuôi và môi trường với ngành Y tế để phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah trên địa bàn tỉnh. 

- Phối hợp triển khai các hoạt động thông tin, truyền thông, hướng dẫn người dân không tiếp xúc, săn bắt, buôn bán, tiêu thụ động vật hoang dã, vật nuôi bị bệnh hoặc nghi nhiễm; không sử dụng thực phẩm có nguy cơ bị ô nhiễm bởi chất thải của dơi, khử trùng và vệ sinh chuồng trại định kỳ, cách ly ngay lập tức các trang trại hoặc gia súc nghi nhiễm khi phát hiện dịch. 

Sở Y tế đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí, UBND các xã, phường, đặc khu quan tâm phối hợp và yêu cầu các đơn vị y tế khẩn trương triển khai thực hiện./.